Mijn huisbaas

Mijn huisbaas is een van die personen die twee maanden lang in de marge van al mijn verhalen sneuvelde; geheel onterecht overigens, we hebben hier met een van de meest wonderlijke personen van Mexico te maken. Maar nu ik gister verhuisd ben (begon ik twee weken geleden al), gister haar verjaardag gemist heb, haar zodoende nooit meer ga zien en daarmee in de twijfel verkeer of ik me daarmee nu gelukkig moet prijzen of niet, hierbij een digitaal memorium.

Mijn huisgenoot Jorge zei ‘t ooit aan ‘n vriend, Roberto, ook een van mijn hedendaagse kompanen: mijn huisbaas moet een van de lelijkste personen van Mexico zijn. Roberto vond dat bij voorbaat overdreven, maar kon ‘t toch niet ontkennen toen ie mijn huisbaas Zocorro zag (help, is toepasselijke vertaling, titel waaronder de gelijknamige Beatles-LP in Spanje verscheen), en met hem, met de beste wil van de wereld, eigenlijk niemand. Maar laten we ‘t niet laf en op de man spelen, Zocorro Cardiel Flores is tenslotte een zeer behulpzaam mens en verdient geen zwartmakerij. Wat bovendien voor haar spreekt, is dat ze drie weken per maand op onze huur ergens aan een strand leeft en ons dus met rust laat. In die week dat ze er wel is – om schoon te maken, huur te innen, ik heb haar in totaal misschien zeven dagen meegemaakt – bouwt ze zo’n onuitputtelijke voorraad anekdotes op dat ik ze nu allemaal alweer vergeten ben. Mijn laatste twee uurtjes die ik met haar doorbracht als representatie ervan.

Het is zondag, ik had gister al mijn kamer uit moeten zijn maar schatte geen opruimtijd in en moest weg en was dus nog niet klaar toen ze de sleutels kwam innen en de borg terug ging geven. Maar nu heb ik mijn hele kamer in m’n backpack gestopt en wandel opgelucht naar buiten.

- “Kijk eens hoe veel shit (voor de taalkundigen onder ons: ik gebruik het woord ‘mierda’, wat letterlijk shit betekent en ook keurig een-op-een met zelfde con- en denotatie in het Spaans gebruikt mag worden) ik in die twee maanden al verzameld heb!”

Zocorro wandelt de keuken uit en kijkt me indringend aan.

- ‘Remco,’ zegt ze, ‘luister eens goed. Heb je poep in je tas zitten? Nou? Zit er poep in je tas? Waarom noem je het dan zo? Ja, figuurlijk, spreektaal, het zal wel.  Je moet je spullen waarderen en er zuinig op zijn. Kleren, er zitten bijvoorbeeld kleren in je tas. Toen ik naar Europa ging, had ik tien jurken mee, een mantelpakje, voor de nette gelegenheden, want als je, zoals jij er nu bij loopt, een goed restaurant in wil, kom je echt niet binnen, en vier setjes ondergoed. Je moet je op elke gelegenheid kunnen kleden, en daarom is het belangrijk dat je je spullen waardeert. Bovendien moet je weten dat je mond een afspiegeling is van je hart. Wat je zegt, daar ben je van vervuld, zegt de Bijbel. Wij gebruiken het woord ‘liefde’ bijvoorbeeld vaak, maar in een context die niet van God is. God heeft ons Zijn liefde gegeven, en de afspiegeling daarvan, tussen mensen, dat is liefde. Maar niet alle namaak daarvan waar we nu mee doodgegooid worden, pure commercie. Hoe kan Gods liefde in je werken als je het woord niet eens begrijpt?’

Nu heb ik niks tegen christenen, sterker, ik verdenk mezelf ervan er een te zijn, maar dit is typisch van dat gedrag dat het voor alle goedwillende christenen verpest. Nu kan Zocorro er weinig aan doen, heel slim komt ze niet over en ik weet naar welke kerk ze gaat, ik liep er zelf per ongeluk eens binnen op zoek naar een makkelijk artikeltje over evangelische kerken in Latijns-Amerika en wist niet hoe snel ik er weer weg moest komen, een onvoorstelbaar irritante Braziliaanse priester met een onmogelijk accent die met ongelooflijk veel bombarie de grootste onzin bij elkaar veegde en zo de hele samenleving beoordeelde op dingen die werkelijk niets met christendom te maken hebben – niettemin een gemeenschap die zich, inclusief een karrevracht uit Brazilie ingevlogen prietsers, als een olievlek over Mexico uitbreidt en, zo hoor ik uit andere bronnen nog eens zo corrupt is als de ziekte ook. Maar Zocorro bleef keurig met de armen omhoog in de kerkbankjes. En aangezien ze nu net bij de Braziliaan vandaan kwam, kreeg ik de herhaling op m’n bord.

Ik kook eerst maar eens een pasta en klap er een Corona bij open, het is dik dertig graden, twee uur ‘s middags en dus de perfecte etenstijd, fris windje door ‘t appartementje, en zolang je er drie voor een euro haalt moet je ervan genieten. Dacht ik. Zo niet Zocorro.

- ”Remco, alcohol is ongezond. Bovendien, in deze kamer, je ziet ze niet maar ze zijn er wel, zitten allemaal geesten. Goede en slechte, maar vooral slechte, van de doden die hun weg niet kunnen vinden. Als je veel drinkt, dat weet je vast, dan weet je niet wat je doet, en is je geest in feite uit je lichaam ontsnapt.  Je hangt erboven, als in een film. Welnu, op zo’n moment kan een boze geest in je lichaam komen, en van alles doen waar je je de volgende dag niets van herrinnert. Ik heb m’n beste vriend bewusteloos geslagen, iemand aangerand, wat dan ook. Maar je was het niet zelf, het was die geest. En met een beetje pech gaat die je lichaam nooit meer uit, en kom jij er dus niet meer in. Dan word jij een geest, op zoek naar een lichaam voor een dronken iemand om in te varen en wraak te nemen…”

En nu, ik vat haar nog samen, in werkelijkheid is ze veel breedsprakiger. Gaat het over aardbeien, die ze eerst kookt, dan met een of ander onduidelijk reinigingssausje overgiet omdat er anders bacterien in je maag komen – en dat terwijl de koffie die ze maakt een grote zwerm aan prut en bacterien is en zij de enige Mexicaan is die ik ken die wél uit de kraan drinkt, ondanks al het lood en zware metalen die uit de halfvergane buizen je lichaam binnenglijden, en ben je weer tien minuten verder. Maar ik denk mijn sleutels in te leveren. Mijn kamer heb ik de afgelopen twee maanden amper gebruikt, en is in mijn oordeel ook niet heel vies. Maar dat is buiten Zocorro gerekend.

- “Hoe heb ik je die kamer aangeleverd? Schoon? Juist. Héél schoon. Ik wil dat je ‘m hetzelfde oplevert. Ik heb het je in die twee maanden nooit gezegd, want ik ben je moeder niet, maar de laatste dag kan het wel: je bent een vieze jongen. Ten eerste: trek toch eens schoenen aan. De Chinezen wisten al dat 90% van de ziektes door je voeten naar binnen dringt. Elke plek op je voet correspondeert met een bepaald lichaamsdeel. Als je daar een stekel, glas of vuil inkrijgt, krijg je elders in je lichaam een infectie. Ik ben er zeker van dat die smerige hoest die je al twee weken hebt (komt door die ranzige luchtvervuiling, ik heb inmiddels cijfers: leven in Mexico-Stad correspondeert aan meer dan een pakje peuken per dag) komt omdat je altijd op blote voeten loopt, en daardoor dus allerlei infecties krijgt. Ik hou m’n hart vast voor de volgende. Maak nu je kamer net zo schoon als ik ‘m aanleverde.”

Zo trek ik met allerlei ongezond sterke chemische oplossingen, doekjes en zwabbers mijn kamer in, terwijl Zocorro achter mijn rug doorpreekt – ze geeft me wel een van haar legendarische bakken koffie mee – kraanwater met koffieprut omdat ze vertikt de boel door een filter te laten lopen en zo de mok indondert. “De Bijbel zegt dat het slecht afloopt met mensen die vies zijn. Mensen die schoon zijn, zullen voorspoed ontvangen, er staat zelfs geschreven dat, bij hem die schoon is, het geld meer rendeert.  Je geld zal meer opleveren als je schoon bent! En hij die in een vieze omgeving leeft, trekt viezigheid aan, en ellende, en rampspoed, en boze geesten. Echt, je doet er beter aan je kamer wekelijks grondig te reinigen, zoals ik.”

Nu vind ik je kamer wekelijks grondig reinigen de grootste tijdverspilling die er is en hoewel ik niet meteen de schoonste ben, wil ik hier het beeld voorkomen dat mijn kamer een groot stof- en beestennest was, das was namelijk niet zo. Ik had ‘m binnen de kortste keren brandschoon en daarbij zelfs allerlei planken en hoekjes meegenomen die ik eerder niet eens ontdekt had – veronderstel dus dat Zocorro dolgelukkig gaat zijn met mijn formidabele opruimkunsten en mij alle voorspoed toe gaat wensen.

- “Remco! Je hebt de vloer niet gedaan.”

- ”Jawel.” (De Latijns-Amerikaanse beleefdheid, altijd minimaal twee woorden en liefst meer, inclusief verontschuldiging of bedankje, heb ik nog niet overgenomen en ‘t gaat me waarschijnlijk ooit nooit lukken.) 

- “Niet. Ik zie dat vanaf hier. Ik zal je de spullen geven.” En Zocorro komt uit de badkamer met een voorraadfles Ajax – altijd goed om even aan thuis herinnerd te worden - en een emmer met liters kokend water, die ze maar gelijk over de vloer leegkiepert, en begint als een bezetene te schrobben. Gezien haar omvang en lichamelijke conditie geeft dat een effect alsof ze de laatste meters Hymelaya beklimt.

- “Zal ik maar? Het is tenslotte mijn kamer.”

En zo sta ik met een fles Ajax m’n kamer te schrobben, die ik al keurig aangeveegd en gedweild had, omdat Zocorro ergens nog strepen zag ofzo en ik ook niet tegen haar in kan gaan: ik krijg tenslotte nog 500 pesos borg van ’r. Zij tilt ondertussen het bed aan de kant, dat gelijk uit elkaar valt: het heeft een los hoofdeinde dat niet meer is dan een plank hout die je net zo goed weg kan flikkeren, maar hoe Zocorro over oude troep denkt weet ik al: het hele huis staat trouwens vol met bende waar de talloze vuilverzamelaartjes hier nog geen 10 pesos voor durven vragen, nergens toe dient en alleen maar in de weg staat, maar dus van Zocorro is en heilig, zo ook het hoofdeinde van mijn bed, dat ik persoonlijk allang uit het raam gedonderd had of in de fik gezet had, maar zij dus nu zelf op haar hijgende hoofd krijgt omdat ze het bed wegtrekt. Ze kijkt een beetje genegeerd over haar schouder, ik dweil door.

En zo dweilen we langzaam naar het eind van twee maanden haat-liefdeverhouding. Ik mocht haar ergens ook wel, met al die onvoostelbare onzin die ze overal vandaan trok en altijd op een onbetekenend subonderdeel van mijn leven projecteerde, quasi-belerend, maar ook weer bezorgd, vanuit een oprechte intentie mij dat betere mens te maken dat ik waarschijnlijk nooit zal worden. Met haar beslommeringen over haar computer die al weken bij de reparateur stond omdat ie een virus had opgelopen omdat ze pornosites bezocht, hetgeen me brengt op een ander taalkundig probleempje: het werkwoord ‘coger’, pakken, is in het Spaans dat ik ken een heel normaal woord maar heeft hier al snel een dubbele lading: toen zij belde en ik dus zei: pak ik ‘r?, barstten de beide vrouwelijke huisgenootjes in een onbedaarlijk gniffelen uit en zeiden: ja, dat zou haar goed doen, ofwel, een geweldige uitdrukking  maar niet lekker vertaalbaar, se ve muy necesitada. Het arme mens, ze bedoelt het zo goed – ik twijfel er geen moment aan – en toch komt ze steeds zo ongelukkig uit de hoek. Ik heb haar het beste toegewenst, met alle oprechtheid die ik in me kon vinden, en ik meen het ook echt. Maar was blij dat ik de deur uit was, om nu met vier internationale vrienden in ons eigen appartementje te leven. Zocorro Cardiel Flores, zelden zo’n tegenpool ontmoet, maar dat hield ‘t leuk. Het ga haar goed.